سلاح های کشتار جمعی از نظر اسلام چه حکمی دارد؟ | نگاهی به آیه ۶۰ انفال در پرتو روایات و فتوای رهبری

به گزارش شهرآرانیوز، بسیاری از نظریه‌پردازان مسلمان، آیه ۶۰ سوره انفال («وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ») را مجوز دفاع نظامی می‌دانند. اما سؤال این است: آیا واژه کلی «قُوَّة» شامل سلاح‌های کشتار جمعی (هسته‌ای، شیمیایی، میکروبی) نیز می‌شود؟ پاسخ با مطالعه سایر آیات و روایات روشن می‌شود.

نخست: «قُوَّة» معنایی بسیار گسترده دارد. امام صادق (ع) در تفسیر این آیه فرمود: «و منها الخضاب»؛ یعنی رنگ کردن موی سفید سربازان برای ایجاد ابهت نیز مصداق قوّه است. پس این واژه تنها به سلاح محدود نمی‌شود، بلکه ابزار‌های تبلیغاتی، اقتصادی و سیاسی را نیز دربرمی‌گیرد. در عصر نزول، ذکر «رباط الخیل» مثالِ سلاح متعارف آن زمان بود، نه سلاح کشتار جمعی.

دوم: آیه ۱۹۰ سوره بقره می‌فرماید: «وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِین»؛ از تعدّی و تجاوز بپرهیزید. سلاح‌های کشتار جمعی که زنان، کودکان، پیران و محیط زیست را نابود می‌کنند، مصداق بارز تعدّی هستند.

سوم: روایات معصومین (ع) صراحتاً هرگونه کشتار غیرنظامیان و تخریب طبیعت را حرام می‌دانند. امام صادق (ع) از پیامبر (ص) نقل می‌کند: «نَهَی النَّبِیُّ أَنْ یُلْقَی السَّمُّ فِی بِلَادِ الْمُشْرِکِینَ» (پیامبر از انداختن سم در سرزمین مشرکان نهی فرمود). همچنین مثله کردن اجساد، کشتن زنان و کودکان، و قطع درختان در جنگ ممنوع است.

چهارم: امام صادق (ع) می‌فرماید: «إِنَّمَا حَرَّمَ اللَّهُ الصِّنَاعَةَ الَّتِی حَرَامٌ هِیَ کُلُّهَا الَّتِی یَجِی‌ءُ مِنْهَا الْفَسَادُ مَحْضًا»؛ هر صنعتی که فساد محض آن باشد حرام است. سلاح کشتار جمعی جز فساد و نابودی نتیجه‌ای ندارد.

در ادامه حتما بخوانید جنگ در اندیشه سیاسی و نظامی امیرالمؤمنین علی (ع)

فتوای مراجع تقلید

آیت‌الله مکارم شیرازی می‌فرماید: در اسلام، زنان، کودکان، پیران، حیوانات، درختان و منابع آب در جنگ امان هستند؛ بنابراین ساخت هرگونه سلاح شیمیایی یا هسته‌ای که این امنیت را نقض کند، ممنوع است.

آیت‌الله خامنه‌ای (مقام معظم رهبری) نیز صریحاً اعلام کرده: «به اعتقاد ما افزون بر سلاح هسته‌ای، دیگر انواع سلاح‌های کشتار جمعی، نظیر سلاح شیمیایی و میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی می‌شوند و ملت ایران که خود قربانی سلاح شیمیایی است، آماده مقابله با آنهاست.»

نتیجه: اسلام با استناد به آیه «لا تعتدوا»، روایات منع کشتار جمعی و فتوای فقها، ساخت و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی را کاملاً حرام می‌داند. «قُوَّة» در آیه ۶۰ انفال به معنای توان دفاعی متعارف و مشروع است، نه ابزار نسل‌کشی و تخریب محیط زیست.